# Halüsinasyon (Hallucination)

> Halüsinasyon, büyük dil modelinin gerçekte var olmayan bilgiyi — uydurma fiyat, adres, çalışma saati veya kaynak — akıcı ve kendinden emin bir dille üretmesidir. Model bir sonraki kelimeyi olasılıkla tahmin ettiği için doğruluk garantisi yoktur. Grounding, RAG ve güncel web içeriği bu hatayı azaltan başlıca yöntemlerdir.

Kaynak: https://promptfront.com.tr/sozluk/halusinasyon
Yayıncı: PromptFront GEO & AEO Sözlüğü (https://promptfront.com.tr/sozluk)

---

**Halüsinasyon**, bir büyük dil modelinin gerçekte var olmayan bilgiyi — uydurma çalışma saati, fiyat, telefon numarası veya akademik kaynak — akıcı ve kendinden emin bir dille üretmesidir. Model bir sonraki token'ı olasılıkla tahmin ettiği için ürettiği her cümle doğru olmak zorunda değildir. Ağustos 2026 itibarıyla halüsinasyon azaltılmış, ancak tamamen çözülmemiş bir problemdir.

## Halüsinasyon neden oluşur?

[Büyük dil modelleri](/sozluk/llm) veritabanı gibi kayıt tutmaz; eğitim verisinden öğrendiği istatistiksel örüntülerle metin üretir. Eğitim verisinde bir konu eksik, çelişkili veya güncelliğini yitirmişse model boşluğu "makul görünen" ama gerçek olmayan bilgiyle doldurur. Belirsiz sorular, çok az bilinen markalar ve güncel olaylar halüsinasyon riskini artıran tipik durumlardır.

## Halüsinasyon işletmeler için neden risklidir?

Yapay zekâ asistanı, işletmeniz hakkında kapanmış bir şubeyi, sunmadığınız bir hizmeti veya yanlış bir fiyatı önerebilir; kullanıcıların önemli bir kısmı bu cevabı doğrulamadan kabul eder. Web'de adınız, adresiniz ve hizmet listeniz tutarsızsa model çelişkili verilerden yanlış bir sentez üretir. Bu yüzden [NAP tutarlılığı](/sozluk/nap-tutarliligi) yalnızca yerel SEO değil, halüsinasyon önleme meselesidir.

## Halüsinasyon nasıl azaltılır?

Platform tarafında iki ana yöntem kullanılır: cevabı doğrulanabilir kaynaklara bağlayan [grounding](/sozluk/grounding) ve cevaptan önce güncel belge getiren [RAG](/sozluk/rag). İşletme tarafında yapılacaklar ise şunlardır:

1. Web genelinde tutarlı işletme bilgisi (ad, adres, telefon, hizmetler).
2. Yapay zekâ tarayıcılarına açık, güncel ve net içerik.
3. Modellerin sizin hakkınızda ne söylediğinin düzenli takibi — bu izleme [yapay zekâ marka izleme](/hizmetler/yapay-zeka-marka-izleme) hizmetinin konusudur.

İlgili terimler: https://promptfront.com.tr/sozluk/grounding, https://promptfront.com.tr/sozluk/rag, https://promptfront.com.tr/sozluk/llm, https://promptfront.com.tr/sozluk/egitim-verisi, https://promptfront.com.tr/sozluk/citation