Sözlük Maddesi
Yapay Zekâ Tarayıcısı (AI Crawler)
İngilizce: AI Crawler
Tanım: Yapay zekâ tarayıcısı (AI crawler), üretken yapay zekâ şirketlerinin model eğitimi, cevap üretimi veya dizinleme amacıyla web içeriğini otomatik olarak toplayan bot yazılımıdır. GPTBot, ClaudeBot ve PerplexityBot en bilinen örnekleridir. Erişim robots.txt ile yönetilir; bu botlara açık olmak yapay zekâ görünürlüğünün ön koşuludur.
Yapay zekâ tarayıcısı (AI crawler), üretken yapay zekâ platformlarının web içeriğini otomatik olarak toplamak için çalıştırdığı bot yazılımıdır. Toplanan içerik model eğitiminde, cevap dizinlerinde veya sohbet sırasındaki anlık sayfa erişimlerinde kullanılır. 2026 itibarıyla bu botlara açık olmak, bir markanın ChatGPT, Claude ve Perplexity cevaplarında görünmesinin teknik ön koşuludur.
Yapay zekâ tarayıcısı klasik arama botundan nasıl ayrılır?
Temel fark, toplanan verinin kullanım amacıdır. Googlebot sayfaları sıralama dizini için tararken, yapay zekâ tarayıcıları içeriği modellerin bilgi tabanına veya cevap motorlarının dizinine aktarır. Sonuç olarak klasik botun çıktısı bir arama sonucu linki, yapay zekâ tarayıcısının çıktısı ise cevabın kendisinde anılma veya kaynak gösterilmedir.
Başlıca yapay zekâ tarayıcıları hangileridir?
| Bot | Şirket | Birincil amaç |
|---|---|---|
| GPTBot | OpenAI | Model eğitimi için içerik toplama |
| ClaudeBot | Anthropic | Claude modellerinin geliştirilmesi |
| PerplexityBot | Perplexity AI | Cevap motoru dizinlemesi |
| Google-Extended | Gemini eğitiminde kullanım tercihi kontrolü |
Her bot kendi user-agent kimliğiyle çalışır ve robots.txt üzerinden ayrı ayrı yönetilebilir.
Yapay zekâ tarayıcı erişimi nasıl yönetilir?
- robots.txt dosyanızı denetleyin; hangi botların engellendiğini listeleyin.
- Görünürlük stratejinize göre izin kararı verin; GEO hedefleyen siteler için erişim açık tutulur.
- llms.txt dosyası ekleyerek botlara sitenizin önemli sayfalarını gösterin; standart llmstxt.org adresinde tanımlıdır, uygulama adımları llms.txt rehberinde anlatılır.
- Sunucu loglarında bot ziyaretlerini izleyerek erişimin gerçekleştiğini doğrulayın.
Markdown sürümü: yz-tarayicisi.md · Tüm terimler: GEO & AEO Sözlüğü